Depresja - smutek, który przeszkadza normalnie żyć. Żywienie ma wpływ na jej leczenie.
Data utworzenia: 12 listopad 2014, 12:34 Wszystkich komentarzy: 8
WHO alarmuje o liczbie chorych na depresję. Szacuje się, że coraz więcej ludzi zmaga się z jej objawami. Depresja dotyczy częściej kobiet niż mężczyzn, a najwięcej zachorowań dotyczy ludzi w wieku 15-30 lat. Choroba kojarzy się głównie z obniżonym nastrojem, chwilowym brakiem energii, ale w rzeczywistości to skomplikowane schorzenie o wielu podłożach. Wymaga pomocy psychiatry, terapeuty, zmiany diety i świadomości pacjenta o groźnych dla zdrowia i życia skutkach tej choroby.
Żywienie w depresji ma znaczenie. Dlaczego?
Sposób odżywiania wywiera nie tylko wpływ na stan fizyczny organizmu, ale również na funkcjonowanie mózgu i kondycję psychiczną. To co dostarczamy każdego dnia w diecie przerabiane jest na energię potrzebną zarówno sercu, nerkom, jak i układowi nerwowemu. Z wielu badań naukowych wynika, że osoby chore na depresję borykają się ze zbyt niskim stężeniem w organizmie pewnych substancji odżywczych, a niektóre mechanizmy depresji wymagają od organizmu pewnych składników odżywczych w większych dawkach. Przykładem może być zwiększone zapotrzebowanie na niektóre witaminy z grupy B i magnezu u osób chorych w porównaniu do osób zdrowych.
Leczenie farmakologiczne stymuluje działanie neuroprzekaźników, ale nie zwalcza ich ,,zakłóconego” działania. Dlatego, żeby leczenie było skuteczne nie wystarczy łykać leki, trzeba zadbać o dietę, która przyczyni się do ich prawidłowego działania.
Co to neuroprzekaźniki i jaką pełnią funkcję?
To związki, które odpowiedzialne są za przenoszenie sygnałów między komórkami nerwowymi a mięśniowymi/gruczołowymi. Nieprawidłowości w ich wytwarzaniu, działaniu wiążą się ściśle z depresją. Mowa tu głównie o noradrenalinie, serotoninie i dopaminie.
Niski poziom powyższych związków wiąże się z brakiem motywacji, dekoncentracją, zaburzeniami ze strony układu nerwowego jak trudność skupienia uwagi, problemy z uczeniem się, pamięcią, skłonnością do objadania się, przygnębiającym smutkiem, niemocą, subiektywnym uczuciem ciągłego zmęczenia, problemów ze snem, odczuwaniem lęku, itp.
Kwasy tłuszczowe EPA i DHAh (tłuste ryby morskie) w leczeniu depresji
To składowe naszego układu nerwowego i mózgu. Wykazują działanie przeciwzapalne. Wpływają na procesy poznawcze ( uwaga, pamięć, myślenie, percepcja, itd.,) oraz funkcjonowanie emocjonalne. Przeprowadzone badania wykazują między innymi, że:
- osoby zmagające się z depresją prezentują niższy poziom kwasów omega 3 niż zdrowe;
- częste spożywanie ryb idzie w parze z niskim ryzykiem myśli samobójczych;
- osoby powyżej 60 roku życia miały niższy poziom kwasów omega 3 i wyższy omega 6 w porównaniu z grupą kontrolną;
- w niektórych krajach poziom nastroju związany jest ściśle z ilością spożywanych ryb morskich;
Badań jest bardzo dużo. Wielu lekarzy zwraca uwagę pacjentom na zwiększenie udziału tych kwasów w diecie, a nawet zaleca suplementację.
Źródła: tłuste ryby morskie (łosoś, makrela, tuńczyk)
Witaminy z grupy B
Z depresją wiąże się zazwyczaj niedobór witaminy B1, 6,12 i folianów. To witaminy, które spełniają kluczową rolę w jej zapobieganiu i leczeniu. Ich niski poziom często jest notowany u osób borykających się z depresją. Wzmacniają układ nerwowy, usprawniają procesy poznawcze, przeciwdziałają anemii, wpływają na syntezę neuroprzekaźników.
Źródła w żywności:
B1 ( produkty zbożowe pełnoziarniste, kiełki pszenicy, warzywa strączkowe)
B6 (ryby, jaja, kapusta, banany, brązowy ryż)
Foliany (zielone warzywa i owoce, jaja, buraki)
B12 ( mleko, jaja, mięso, ryby)
Składniki mineralne: cynk, magnez i żelazo
Głownie o tej ,,trójce” rozpisują się naukowcy. Niedobór cynku powoduje brak energii, witalności, pogorszenie kondycji skóry, włosów i paznokci, przyspiesza starzenie się. Jego poziom związany jest ściśle ze stanami emocjonalnymi. Wspomaga prawidłowe funkcjonowanie mózgu. W jednych z badań dostrzeżono, że niedobór cynku wpływa bardziej na zachorowanie na depresję u kobiet niż u mężczyzn. Żeby tego było mało, kobiety chore, które brały leki antydepresyjne z niskim poziomem cynku narażone były na większe ryzyko utrzymania się depresji.
Magnez odgrywa kluczową rolę w zaburzeniach psychicznych. Niedobór tego pierwiastka nasila lęk, strach, wzmaga stres, frustrację. Wpływa na zaburzenia depresyjne: zaburzenia snu, koncentracji uwagi. Jest kilka badań, które potwierdzają potrzebę zwiększonej podaży magnezu w leczeniu depresji.
Niedobór żelaza prowadzi do niedotlenienia tkanek. Wiąże się to z apatią, zmęczeniem, odczuwaniem braku sił witalnych. Także niski poziom żelaza sprzyja stanom depresyjnym.
Źródła w żywności:
Cynk (ryby, produkty zbożowe pełnoziarniste, drób, jaja)
Magnez (kakao, kasza gryczana, orzechy)
Żelazo ( wołowina, żółtko jaj, ryby, zielone warzywa)
Witamina D
Z jednych badań wynika, że osoby o bardzo niskim poziomie tej witaminy przejawiały objawy depresji. Zdania naukowców są podzielone co do roli witaminy D w powstawaniu, leczeniu depresji. Nie wiadomo do końca czy brak witaminy D sprzyja depresji czy może sama choroba powoduje jej niedobory w organiźmie. Warto zadbać o jej dowóz z uwagi na to, że jej niski poziom związany jest również z innymi chorobami: cukrzycą, osteoporozą, nowotworami czy otyłością.
Źródła w żywności: nabiał, margaryny kubkowe, tłuste ryby morskie, rybi tran.
Podsumowanie
Dieta w przeciwdziałaniu i leczeniu depresji ma sens. Ustalony rytm jadania, dowóz odpowiedniej ilości węglowodanów złożonych o ustalonych porach ( 5 posiłków dziennie co 3 godziny) sprzyja normalizacji glukozy we krwi. Mózg i układ nerwowy mają ciągły dostęp do energii (glukoza). Sprzyja to utrzymaniu dobrego nastroju, zmniejsza napięcie, rozdrażnienie i poprawia koncentrację. Unikanie słodyczy, diety wysokotłuszczowej, dużej ilości napojów na bazie kofeiny, alkoholu będzie z korzyścią dla lepszego samopoczucia. Zwiększenie codziennego udziału warzyw i owoców w diecie zapewni dowóz witamin i związków antystresowych. Zamiana produktów zbożowych z białej mąki na pełnoziarniste zwiększy dostawę cynku, witamin z gruby B i magnezu. Natomiast podawanie mięsa w towarzystwie warzyw obfitujących w witaminę C (natka pietruszki, papryka, pomidory, kapusta) zwiększy przyswajalność żelaza. Ryby morskie ( tłuste) powinny zagościć na stałe, a nie okazjonalnie. Nie zapomnijmy o spacerze w słoneczne dni i aktywności fizycznej, która w pozytywny sposób przyczyni się do lepszego funkcjonowania neuroprzekaźników.
Literatura:
Gawęcki J., Roszkowski W., 2011: Żywienie człowieka a zdrowie publiczne. PWN, Warszawa.
Markowicz-Narękiewicz A.E.,2011:Związek między wydzielaniem neuroprzekaźników a powstawaniem chorób psychicznych – na szczegółowo omówionym przykładzie depresji.
Wilczyńska A., 2013:Kwasy tłuszczowe w leczeniu i zapobieganiu depresji. Psychiatria Polska: XLVII(4), 657-666
Poradnia dietetyczna Uroda
Komentarze
21:57
09:09
09:23
14:22
18:08
04:58
14:56
03:22